منبع اطلاعات ما در بارة دایناسورها چیست؟

دایناسورها حدود 180 میلیون سال پیش در روی زمین ظاهر شدند و در حدود 60 میلیون سال پیش نسل آنها منقرض شد. قبل از اینکه اولین انسان قدم بر روی کرة خاکی بگذارد، دایناسورها قدیم‌ترین جانوران روی زمین بودند. بنابراین، اطلاعات ما در بارة آنها کم است. تقریباً آنچه می‌دانیم از باقیماندة فسیلهای آنهاست که در لایه‌های صخره‌ها یافت شده است. فسیلها انواع مختلف دارند. معروف‌ترین آنها فسیلهایی هستند که در طول زمان به سنگ تبدیل شده‌اند و فسیلهای استخوانها و دندان‌ها، و بررسی این فسیلها به شکل واقعی دایناسورها در زمان حیات‌شات پی برده‌اند. با مطالعة فسیلها، نظریة تکامل شکل گرفت. گاهی اوقات حتی جای پای دایناسورها در گِل هم به فسیل تبدیل شده است. این نوع فسیلها به ما می‌گویند که دایناسورها چگونه راه می‌رفتند. به ندرت، فسیل تخمهای این حیوانات یافت شده است. در باقیماندة فسیلها، غالباً فسیل حیوان دیگری نیز وجود دارد که نشان دهندة آن است که این حیوان، حیوانات دیگری را شکار کرده است.

قدیم‌ترین سنگ کرة زمین کدام است؟

در هر قاره‌ای شما می‌توانید سنگهایی را که تا 2800 میلیون سال عمر دارند پیدا کنید. امّا سنگهایی با بیش از 3500 میلیون سال به ندرت یافت می‌شوند. بعضی از سنگها در ایالت مینوسوتا در آمریکا و در گرین‌لند دارای 3800 میلیون سال قدمت می‌باشند. دانشمندان گفته‌اند که قدیم‌ترین سنگها در قسمتی از استرالیا پیدا شده‌اند و 4200 میلیون سال قدمت دارند. به نظر می‌رسد تمام سنگهای دنیا همسن هستند امّا وقتی کرة زمین شکل گرفت سنگها گداخته بودند سپس به مرور سرد شدند و پوستة سخت زمین را تشکیل دادند.
سپس بخش اعظمی از پوستة سخت شکسته شد و دوباره شروع به ذوب شدن نمود. قاره‌ها در حدود 2500 میلیون سال پیش شکل گرفتند. بنابراین، به سختی می‌توان سنگی یافت که بیشتر از این قدمت داشته باشد. اقیانوسها در مقایسه با خشکیها نسبتاً جدید هستند. در حدود 275 میلیون سال، پیش همة خشکیهای روی زمین به هم پیوستند و یک قاره بزرگ را تشکیل دادند. این قارة بزرگ در 180 میلیون سال پیش شکافته شد و قاره‌ها به آهستگی حرکت کردند و در وضعیت فعلی قرار گرفتند. قدمت سنگهای اقیانوس در حدود دویست میلیون سال تخمین زده می‌شود.

میمونهای انسان‌نما باهوش هستند؟

میمونهای بی‌دُم مثل شامپانزه به اندازة کافی باهوش هستند که شکلها را بشناسند و حتی شکلها و رنگها را از هم تشخیص بدهند. بنابراین، آنها می‌توانند به‌وضوح یک رنگ را از رنگهای دیگر تشخیص دهند. تحقیقات آزمایشگاهی بر روی میمونهایی که با انسان زندگی می‌کنند نشان می‌دهد که این حیوان حتی قادر است قطعات غیرهمشکل را از میان تعدادی قطعة همسان تشخیص دهد. میمونهای انسان‌نما با استفاده از ابزار قادر به حل مشکلات خود هستند. آنها با استفاده از ابزار برای دسترسی به منابع غذایی دور از دسترس اقدام می‌کنند.
غالباً میمونهای مادر به بچه‌های خود آموزش می‌دهند. این میمونها حتی آموخته‌اند که چگونه از مداد رنگی برای نقاشی کردن استفاده کنند و مثل بچه‌ها خط خطی کنند. میمونهای انسان‌نما برخلاف میمونهای دیگر فاقد دم هستند. از آنجا که ما آنها را در اسارت مورد تحقیق قرار داده‌ایم، هنوز در مورد رفتار آنها در دنیای وحش دانش کمی داریم.

مار صدای افسونگرها را نمی‌شنود؟

زمانی که افسونگر مار، ساز خود را می‌نوازد، به‌نظر می‌رسد، مار بدن خود را با شنیدن موسیقی به حرکت در می‌آورد. در حقیقت مار نمی‌تواند بشنود و تنها ارتعاشات زمین را احساس می‌کند. وقتی که افسونگر مار با ساز خود اقدام به افسون کردن مار می‌کند، یک حرکت موجی به بدن خود می دهد و مار همان حرکت را نه به خاطر موسیقی بلکه به خاطر اینکه در چشمان مرد نگاه می‌کند انجام می‌دهد. مار صدای ضربه‌های پای مرد را که به زمین می‌کوبد احساس می‌کند. مار دارای چشمان تیزبین و حس بویایی بسیار قوی در قسمت پشت زبانش است و با بیرون آوردن و فرو بردن زبان خود، هوای اطراف را برای تشخیص خطر یا طعمه حس می‌کند.
خیلی از مردم بر این باورند که هندوستان سرزمین تردستیها و افسونگران مار است. در حقیقت خیلی از بچه‌های هندوستان هنوز مار یا فیل را ندیده‌اند.

گیاهان گوشتخوار کدامند؟

گیاهان برای حفظ سلامتی خود به نیتروژن احتیاج دارند. بیشتر گیاهان نیتروژن خود را از خاک دریافت می‌کنند امّا بعضی از گیاهان در زیر زمین و مردابها رشد می‌کنند که دارای مواد نیتروژنی کمتری است. این گیاهان مجبورند گوشتخوار باشند؛ به این معنا که آنها از جانوران کوچک برای دریافت نیتروژن ضروری استفاده می‌کنند.
گیاهان گوشتخوار از روشهای زیرکانه‌ای برای به دام انداختن حشرات استفاده می‌کنند. گیاه گوشتخوار «ونوس فلای» دارای برگهایی با تیغهای تیز در اطراف لبه و مفصلی در مرکز است. سطح داخلی برگ دارای رنگ قرمز روشن برای جذب حشرات است. وقتی حشره روی برگ نشست، ناگهان برگ بسته می‌شود و حشره را در داخل خود به دام می‌اندازد.
در بخشی از آسیا گیاه پیچر یا «کوزه‌ای» مشهور است. برگهای این گیاه شبیه گلدان گود یا کوزه‌ای است که درون آن از ماده‌ای لزج و لغزنده پوشانده شده است. اگر یک حشره داخل این گیاه بیفتد، پاهایش به آن می‌چسبد. سپس گیاه آنزیم تولید می‌کند و باعث حل شدن و هضم حشره می‌گردد.

در کدام نقطة فضا زندگی وجود دارد؟

گاهی فیلمها و کتابها تصاویری عجیب و غریب و خیالی از موجودات فضایی را نشان می‌دهند امّا خیلی از دانشمندان حقیقتاً باور دارند که حیات در کرات دیگر نیز وجود دارد.
ستاره‌شناسان بر این باورند که یک ستاره دارای چندین سیّاره است که در حال گردش به دور آن هستند؛ مثل منظومة شمسی که دارای این وضعیت است. البته تمام سیّارات وضعیت مشابه زمین را ندارند امّا احتمال وجود حیات در بعضی از آنها وجود دارد. حتی اگر موجودات ذره‌بینی در این سیّارات دیده شود، بدان معناست که در کهکشان ما سیّارات زیادی یافت می‌شود که دارای حیات هستند. بشر همیشه شیفته کشف این موضوع بوده است. در سال 1974 میلادی دانشمندان پیامی رادیویی به زبانهای زندة دنیا به صورت فلکی «هرکولس» ارسال نمودند تا پاسخ احتمالی پیام را دریافت نمایند، اما به دلیل فاصلة زیادی که هرکولس با ما دارد، رسیدن پاسخی از کرات دیگر، تا قبل از سال 50000 میلادی ممکن نیست.

کیسه‌داران چه نوع جانورانی هستند؟

حیوانات کیسه‌دار، نوزاد خود را داخل کیسه‌ای که در زیر شکم مادر قرار دارد پرورش می‌دهند. وقتی نوزاد حیوان کیسه‌دار متولد می‌شود، خیلی کوچک و ناتوان است. این نوزاد به‌طور غریزی در داخل کیسه زندگی می‌کند و از شیر مادر می‌خورد. وقتی نوزاد به‌حدی از رشد رسید که بتواند از خود دفاع کند، کیسه را ترک می‌کند. کانگورو، خرس کوالا و والایی، از کیسه‌داران مشهور و شناخته شده‌اند. خفاش و موش کور هم دارای کیسه‌اند. کیسه‌داران قبل از حیواناتی که جنین خود را داخل شکم پرورش می‌دهند، به‌وجود آمده‌اند. حیواناتی که جنین را در داخل شکم پرورش می‌دهند، بهتر از کیسه‌داران می‌توانند جنین خود را تغذیه نمایند. به‌ همین دلیل، نسل کیسه‌داران در بیشتر نقاط دنیا از بین رفته است.
هنگامی که استرالیا از قاره‌های دیگر جدا شد، حیواناتی که جنین خود را داخل رحم پرورش می‌دادند نتوانستند خود را به آنجا برسانند. به همین دلیل، تعداد حیوانات کیسه‌دار در استرالیا رو به افزایش گذاشت. در آمریکا نیز این نوع حیوانات یافت می‌شود.

کدام حیوان می‌تواند به‌طور همزمان هر دو جهت را ببیند؟

هشتاد نوع آفتاب‌پرست در دنیا وجود دارد. بیشتر آنها در آفریقا و در جنوب بیابانهای «صحرا» زندگی می‌کنند. محدودة زیستی این حیوان از خاورمیانه تا سواحل آفریقای شمالی و جنوب اسپانیاست. آفتاب‌پرست بزمجة کم‌تحرکی است که حشرات را روی درختان و بوته‌ها شکار می‌کند. یکی از مشخصات ویژة این جانور چشمهای اوست که در دوحفرة مخروطی شکل قرار گرفته‌اند و می‌توانند به صورت مستقل از یکدیگر حرکت کنند. این خصوصیت، آفتاب‌پرست را قادر می‌سازد که با یک چشم پشت و با چشم دیگر جلو را ببیند.
آفتاب‌پرستها به‌دلیل توانایی همرنگ شدن با محیط کاملاً شناخته شده‌اند. پوست این حیوانات می‌تواند تغییر رنگ بدهد و با محیط اطراف هماهنگ شود. بنابراین، آفتاب‌پرست را خیلی مشکل می‌توان در لابلای شاخه‌ها و برگها پیدا کرد. این همرنگ شدن با محیط را استتار می گویند. زمانی که آفتاب‌پرست غذای مورد علاقه‌اش را پیدا کرد، زبان بلند و چسبندة خود را از دهان به طرف طعمه پرتاب می‌کند و به سرعت حشره را می‌گیرد.

شهاب آسمانی چیست؟

حتماً شنیده‌اید که اگر شهابی را در آسمان مشاهده نمایید و آرزویی بکنید، آرزوی شما برآورده می‌شود. این سخن اگر هم حقیقت داشته باشد، ستاره شهابی یک ستارة واقعی نیست. در واقع چیزی را که ما ستاره نامیده‌ایم، همان گرد و غبار فضایی است. با عبور گرد و غبار از اتمسفر زمین با سرعت زیاد، اصطکاک باعث سوختن آن می‌شود. زمانی که گرد و غبار آتش می‌گیرد، یک خط بسیار نورانی در فضا ایجاد می‌کند. از آنجا که شهاب به سرعت می‌سوزد، شما در حدود چند ثانیه می‌توانید آن را به صورت واضح ببینید. در شبهایی که آسمان خیلی صاف است، تعداد زیادی از شهابها را در طول یک ساعت می‌توانید ببینید. ستاره‌شناسان شهابها را «متئورز» می‌نامند. کرة زمین از میان گرد و غبار ستاره‌های دنباله‌دار عبور می‌کند و در نتیجه بارانهای شهابی حاصل می‌شود و در این مدت، شما شهابهای بی‌شماری را در آسمان می‌بینید.

فسیلهای زنده کدامند؟

نوعی پرنده در مردابهای ونزوئلا در آمریکای جنوبی زندگی می‌کند که «هوتزین» نامیده می‌شود. پرندة جوان دارای چنگالی در بالهای خود می‌باشد که آن را برای بالا و پایین رفتن از درخت مورد استفاده قرار می‌دهد. این پرنده حتی زمانی که کاملاً بالغ شده است نمی‌تواند مسافت زیادی پرواز نماید و وقتی که به حداکثر رسید، چنگالها از بالهایش جدا می‌شود.
«هوتزین» را فسیل زنده می‌نامند. به دلیل اینکه وقتی پرنده‌ها در روی زمین ظاهر شدند، نوعی پرنده وجود داشت که دارای چنگال در بالهای خود بود آکروپتریکس نامیده می‌شد. فسیل این پرنده قدیمی یافت شده است. احتمالاً این پرنده نیز مانند هوتزین با چنگالهای خود از درختان بالا و پایین می‌رفته است.
انواع دیگری از حیوانات که ما آنها را فسیلهای زنده می‌نامیم وجود دارند که ما فکر می‌کردیم نسل آنها میلیونها سال پیش منقرض شده است. معروف‌ترین فسیل زنده احتمالاً یک ماهی قدیمی است که موئلاکنت نامیده می‌شود.